Mole woskowe
Galleria mellonella
Mole woskowe - domowa hodowla - poradnik
Mol woskowy (Galleria mellonella) znany także pod nazwą barciak większy, a przede wszystkim jego larwy to przysmak dla wielu gatunków zwierząt egzotycznych. Choć w naturze barciak większy stanowi zmorę pszczelarzy, w świecie terrarystycznym jest postrzegany jako wartościowy pokarm, który zawiera wiele składników odżywczych. W warunkach domowych jego hodowla jest również możliwa, trzeba jedynie przestrzegać kilku zasad związanych z chowem. Tekst jest poradnikiem dla osób, które chcą hodować barciaka większego dla własnych potrzeb – znajdziesz tutaj informacje dotyczące pojemnika hodowlanego, warunków oraz diety mola woskowego.
Występowanie w naturze
Mol woskowy pierwotnie występował w Azji (Indie, Chiny, Turcja, Japonia, Iran), gdzie był postrzegany jako szkodnik, a stamtąd rozprzestrzenił się na inne kontynenty, takie jak północna Afryka (Egipt, Maroko), niektóre obszary Europy (Polska, Francja, Niemcy, Włochy, Hiszpania) a także północną Amerykę (USA, Kanada), Amerykę Południową (Brazylia, Argentyna, Kolumbia) i Nową Zelandię. Obecnie jest rozpowszechniony niemal na całej planecie i występuje wszędzie tam, gdzie swoje gniazda mają pszczoły miodne. W Polsce również występują jego liczne populacje.
Barciak większy preferuje miejsca, gdzie przechowywane są produkty pszczele, takie jak wosk pszczeli czy plastry miodu. Może jednak występować także w warunkach domowych i magazynach, gdzie przechowuje się zboża lub inne produkty organiczne.
Barciak większy prowadzi nocny tryb życia.
Systematyka barciaka większego |
|
Jak wygląda mol woskowy?
Barciak większy w swoim cyklu rozwojowym przechodzi kilka stadiów. Po wykluciu z jaja jest kolejno larwą, poczwarką i imago. Poniżej znajdują się opisy każdego ze stadiów.
Larwa
Larwa barciaka większego jest najbardziej aktywnym i destrukcyjnym dla pasiek stadium rozwojowym. Długość ciała gąsienicy wynosi od 12 do 30 mm i ma wyraźnie zaznaczone segmenty. Kolor ciała larwy jest kremowobiały z odcieniem żółtobrązowym. Głowa larwy barciaka jest ciemnobrązowa lub czarna i jest wyposażona w silny gryzący aparat gębowy, który pozwala owadowi przekształcać wosk pszczeli, pyłek oraz resztki organiczne w składniki pokarmowe. Charakterystycznym zachowaniem larw jest budowanie tuneli w wosku, które stają się widoczne podczas ich żerowania. Na tym etapie życia larwy nie tylko rosną, ale również gromadzą energię potrzebną do przemiany w poczwarkę – żywi się miodem, pyłkiem, plastrem woskowym. W zależności od warunków, mogą pozostać w tym stadium od 1 do 6 miesięcy, w czasie których przechodzą od 8 do 10 linień. Po zrzuceniu ostatniej wylinki, owad przędzie kokon z jedwabiu, który pozwoli mu wejść w kolejne stadium poczwarki.
Poczwarka
Poczwarka barciaka większego jest nieruchoma i otoczona kokonem wykonanym z przędzy jedwabnej w stadium larwalnym. Wielkość poczwarki wynosi zwykle ok. 1,5 cm. Poczwarki mają początkowo kolor brązowobiały, który z czasem ciemnieje do ciemnobrązowego. Barciak większy jest w stadium poczwarki od 1 do 9 tygodni – konkretny czas zależy od warunków środowiskowych, a w szczególności od temperatury otoczenia. Wewnętrzne procesy przekształcają mola woskowego w dorosłą formę, która jest motylem.
Imago
Dorosła forma barciaka większego to ćma koloru brązowoszarego. Długość ciała imago wynosi 1-2 cm, a rozpiętość skrzydeł od 3 do 4 cm. Owad posiada 2 pary skrzydeł – przednia para jest koloru brązowego z szarymi odcieniami, a druga para ma wyraźnie bledszy kolor i u samca jest jasnobrązowa, a u samicy brunatnobiałe. Owad posiada 3 pary odnóży oraz parę czułek. Tułów jest masywny, wyraźnie zarysowany i pokryty włoskami.
Warunki hodowlane i moli woskowych
Hodowla mola woskowego wymaga zapewnienia odpowiednich warunków środowiskowych oraz dobrze dobranego pojemnika, który umożliwi prawidłowy rozwój wszystkich stadiów życia owada – od jaja, przez larwę, aż po osobnika dorosłego.
Pojemnik hodowlany
Najlepiej sprawdzają się szczelne, ale dobrze wentylowane pojemniki z tworzywa sztucznego, np. Braplast o wymiarach 19x19x19 cm. Popularnym wyborem są też plastikowe pudła z pokrywką, w której należy wykonać otwory wentylacyjne zabezpieczone siatką (np. z gazy lub siatki metalowej), aby zapewnić przepływ powietrza i jednocześnie zapobiec ucieczce dorosłych osobników. Pojemnik powinien mieć pojemność co najmniej kilku litrów, w zależności od skali hodowli.
Wyściółka i materiał lęgowy
Na dnie pojemnika umieszcza się warstwę materiału stanowiącego jednocześnie pokarm i środowisko bytowe dla larw. Może to być mieszanka wosku pszczelego, suszonych resztek plastra (np. stare węzy), otrębów pszennych, miodu oraz pyłku pszczelego. Substrat ten należy rozłożyć równomiernie i utrzymywać w czystości, aby zapobiec rozwojowi pleśni i niepożądanych mikroorganizmów.
Jeśli dysponujemy plastrem pszczelim, w zupełności wystarczy do prawidłowego wzrostu i rozmnażania barciaka.
Temperatura i warunki środowiskowe
Barciak większy najlepiej rozwija się w temperaturze 28-34 stopni i przy wilgotności względnej powietrza wynoszącej około 60-70%. W niższych temperaturach rozwój larw znacznie się wydłuża, a poniżej 20°C może zostać zatrzymany. Oświetlenie nie jest konieczne – mole preferują ciemność lub półmrok, dlatego pojemnik warto umieścić w zacienionym miejscu lub przykryć go materiałem przepuszczającym powietrze.
Co jedzą mole woskowe? Dieta barciaka większego
Larwy barciaka większego są wyspecjalizowane w żywieniu się produktami pochodzenia pszczelego, jednak w warunkach hodowlanych można im zapewnić odpowiednie substytuty.
W warunkach naturalnych larwy barciaka większego żerują wewnątrz uli pszczelich, gdzie odżywiają się głównie:
- woskiem pszczelim,
- resztkami miodu,
- pyłkiem pszczelim,
- kokonami po czerwiu pszczelim,
- fragmentami plastrów i zanieczyszczeniami organicznymi.
Dzięki obecności specjalnych enzymów larwy są w stanie trawić wosk, co czyni je jednym z nielicznych znanych organizmów zdolnych do przetwarzania tego materiału.
W warunkach hodowlanych wystarczy po prostu plaster pszczeli wrzucony do pudła.
Jeśli nie mamy dostępu do plastra pszczelego można przygotować dla larw mieszankę pokarmową, która zaspokoi ich potrzeby żywieniowe, przyspieszy wzrost i zwiększy przeżywalność.
Przykładowa mieszanka może zawierać:
otręby pszenne – jako główny składnik wypełniający,
miód pszczeli – źródło energii i atrakcyjny składnik smakowy,
wosk pszczeli – najważniejszy element diety, zwłaszcza w pierwszych stadiach,
pyłek pszczeli lub drożdże paszowe – źródło białka,
gliceryna roślinna lub olej kokosowy – w niewielkiej ilości dla zwiększenia wilgotności i lepszej konsystencji mieszanki.
Składniki te miesza się do uzyskania sypko-lepkiej masy, którą rozprowadza się na dnie pojemnika hodowlanego.
Ważne jest, aby wszystkie komponenty mieszanki były świeże i wolne od pleśni, pestycydów oraz innych zanieczyszczeń chemicznych. Szczególnie miód i pyłek powinny pochodzić ze sprawdzonego źródła, aby nie wprowadzić do hodowli toksyn szkodliwych dla larw.
Nie należy podawać larwom resztek owoców, warzyw ani karmy dla innych owadów (np. świerszczy), ponieważ ich skład chemiczny nie odpowiada naturalnym potrzebom barciaka i może prowadzić do zahamowania rozwoju lub zanieczyszczenia środowiska hodowlanego.
Rozmnażanie moli woskowych
Cykl życia barciaka trwa średnio od 6 do 8 tygodni, w zależności od temperatury i wilgotności. Składa się z czterech etapów:
- Jajo – składane przez samicę w skupiskach (po kilkadziesiąt sztuk), zazwyczaj w zacienionych i wilgotnych miejscach blisko pożywienia.
- Larwa – stadium trwające od 3 do 6 tygodni; larwy intensywnie żerują i rosną, liniejąc kilkakrotnie.
- Poczwarka – po zakończeniu wzrostu larwy tworzą kokon z resztek materiału pokarmowego i przędzą się. Stadium poczwarki trwa zwykle 7–14 dni.
- Postać dorosła (imago) – dorosły owad nie pobiera pokarmu i żyje od kilku do kilkunastu dni, skupiając się wyłącznie na rozmnażaniu.
Dorosłe samice zaczynają składać jaja już w pierwszą lub drugą noc po przepoczwarzeniu. Jedna samica może złożyć nawet 300–600 jaj. Jaja są mikroskopijne, białawe, składane w szczelinach, na materiale pokarmowym lub ściankach pojemnika. Nie musimy w żaden sposób interweniować przy rozmnażaniu, ewentualnie po wykluciu się dorosłych osobników warto przenieść je do osobnego pojemnika przeznaczonego do kopulacji i składania jaj.
Ile kosztują mole woskowe?
Mole woskowe są sprzedawane na sztuki, a ich cena w dużej mierze zależy od ilości. W poniższej tabeli znajdziesz informacje ile zapłacisz za larwy barciaka.
Ilość mola woskowego | Cena mola woskowego |
| 10 osobników | 12-15 zł |
| 25 osobników | 17-25 zł |
| 50 osobników | 30-40 zł |
| 75 osobników | 45-50 zł |
| 100 osobników | 55-65 zł |
| 125 osobników | ok. 70 zł |
| 250 osobników | ok. 150 zł |
Skontaktuj się
Chcesz podzielić się swoimi doświadczeniami lub nawiązać współpracę? A może potrzebujesz wskazówek jak rozpocząć własną hodowlę owadów karmowych? Skontaktuj się z nami!