Karaczan szary
Nauphoeta cinerea
Poradnik poświęcony hodowli karaczana szarego
Karaczan szary (Nauphoeta cinerea) szybko się rozmnaża i moim zdaniem jest najbardziej wydajnym gatunkiem karmówki. Karaczany szare mają dość wyczuwalny i nieprzyjemny zapach, zwłaszcza jeśli są hodowane w dużym zagęszczeniu, a dodatkowo są dość szybkie i mogą uciekać jeśli są sprzyjające okoliczności, dlatego nie są aż tak popularne w domowych hodowlach jak np. karaczan argentyński. Sama hodowla karaczana szarego właściwie niczym nie różni się od hodowli innych gatunków karaczanów. W tekście znajdziesz kompletne informacje dotyczące hodowli karaczana szarego. Dowiesz się jakie warunki powinien mieć zapewnione w pojemniku hodowlanym, żeby szybko się rozmnażał. Jeśli nie masz czasu na długie czytanki, to poniżej znajdziesz wersję poradnika dla leniuchów. Jest to poradnik napisany na bazie mojego doświadczenia z tym gatunkiem.
Hodowla karaczana szarego - w skrócie dla leniuchów
Jeśli nie chcesz czytać całego tekstu, w tabeli poniżej umieściłem najważniejsze informacje potrzebne do hodowli karaczana szarego:
| Informacja | Opis |
|---|---|
| Długość dorosłego osobnika | Do 3 cm, samce są mniejsze od samic |
| Miejsce hodowli | Wysokie plastikowe pudło z wentylowaną pokrywą lub brzegami posmarowanymi wazeliną |
| Wielkość pojemnika | 60x40x40 cm dla 3-4 tys. osobników |
| Wyposażenie pojemnika | Pionowo ułożone nieużywane wytłoczki do jaj, pojemniczek na suchy pokarm |
| Podłoże | Nie jest konieczne |
| Ogrzewanie i temperatura | 28-30 stopni dla szybkiego rozrodu, dodatkowe dogrzewanie w postaci maty grzewczej |
| Wilgotność | Wystarczy pokojowa, nie trzeba dodatkowo pryskać |
| Pokarm | Płatki owsiane, sucha karma dla psów lub kotów, twarde warzywa i owoce |
| Rozmnażanie | Nie wymaga ingerencji, samice są jajożyworodne |
Naturalne siedliska karaczana szarego
Karaczan szary przede wszystkim występuje na terenach gdzie panują wyższe temperatury. Naturalnym obszarem jego występowania jest:
- Afryka – to właśnie Afryka Wschodnia jest pierwotnym miejscem występowania karaczana szarego. Stamtąd rozprzestrzenił się na inne kontynenty podróżując na statkach handlowych i galeonach już w XVI wieku. Afrykańskie kraje, w których występuje karaczan szary to m.in. Egipt, Erytrea, Libia, Sudan, Mauritius, Madagaskar.
- Ameryka Północna, Środkowa i Południowa – między innymi Hawaje, Meksyk, Kuba, Brazylia, Wyspy Galapagos oraz niektóre obszary USA (m.in. Tampa w stanie Floryda).
- Południowo-Wschodnia Azja – kraje takie jak Tajlandia, Filipiny, Indonezja, Sumatra, Singapur.
- Australia – Australia, Nowa Kaledonia.
- Europa – Hiszpania (konkretnie Asturia – północna część półwyspu Iberyjskiego).
Systematyka karaczana szarego |
|
Opis wyglądu karaczana szarego
Karaczan szary posiada wydłużone spłaszczone ciało z parą skrzydeł oraz 3 parami nóg, które są pokryte drobnymi włoskami/kolcami.
Długość ciała dorosłego osobnika wynosi ok. 3 cm. Ciało owada ma kolor brązowy, niekiedy szary często z ciemnymi plamkami lub cętkami na skrzydłach. Takie ubarwienie pozwala mu na dobry kamuflaż w naturalnym środowisku.
Młode karaczany nie posiadają skrzydeł, pojawiają się one wraz ze wzrostem i posiadają je zarówno samce jak i samice (co jest warte zapamiętania, ponieważ wielu hodowców może utożsamiać obecność skrzydeł jako potwierdzenie że to samiec – nic bardziej mylnego!). Choć same skrzydła dają możliwość latania, karaczany rzadko kiedy z nich korzystają, dużo częściej służą im do delikatnego wzlatywania, jednak nie na tyle wysoko by zbiec z pudła hodowlanego.
Ciało owada ma budowę segmentową i jest pokryte chitynowym pancerzem, który chroni narządy wewnętrzne. Na głowie karaczana szarego znajduje się para oczu oraz czułki pozwalające na odbieranie sygnałów z otoczenia.
Smukła budowa ciała pozwala karaczanowi przemieszczać się w wąskich przestrzeniach i przeciskać się przez naprawdę niewielkie szczeliny. Wzrost karaczana następuje poprzez linienie – wówczas karaczan zrzuca starą skórę. Po wylinieniu kolor karaczana jest biały i wraz z upływem czasu nowy pancerz twardnieje uzyskując standardowy brązowo-szary kolor.
Karaczany szare żyją w grupach i dużych skupiskach – wtedy czują się najbezpieczniej. W sytuacjach stresowych uwalniają substancję obronną o charakterystycznym nieprzyjemnym zapachu, która może być uczulająca w kontakcie ze skórą.
Różnice w wyglądzie samca i samicy karaczana szarego
U dorosłych karaczanów szarych można rozpoznać płeć porównując 2 cechy:
- długość ciała – samce karaczana szarego są mniejsze od samic.
- wygląd odwłoka – spodnia końcowa część odwłoka samca posiada dodatkowy podzielony segment. U samicy końcowy segment jest gładki, duży i niepodzielony.
Jak wygląda rozmnażanie karaczana szarego?
Karaczany szare są bardzo płodne i rozmnażają się w szybkim tempie, dlatego też są wydajne w hodowli na karmówkę.
W warunkach hodowlanych warto pamiętać, że wyższe temperatury wpływają bezpośrednio na szybszy wzrost karaczanów i jednocześnie pobudzają je do rozmnażania, dlatego warto ustawić matę grzewczą na temperaturę w granicach 30 stopni.
Po osiągnięciu dojrzałości płciowej, którą można określić po przejściu ostatniej wylinki, zarówno samiec jak i samica karaczana szarego wydzielają feromony, które pobudzają je do kopulacji. Przy większej grupie hodowlanej można zaobserwować duże poruszenie, karaczany są bardzo pobudzone, samce unoszą skrzydła i wabią samice. Zainteresowana samica wchodzi na samca, łączą się swoimi odwłokami i odbywają stosunek płciowy, pozostając sczepione przez dłuższy czas.
Po około 7-10 dniach od zapłodnienia samica wytwarza ootekę, która pozostaje w jej ciele aż do klucia młodych. Sama ooteka przypomina podłużną biało-żółtą pastylkę z wcięciami i można ją zaobserwować wraz z wytwarzaniem kolejnych jaj, kiedy wysuwa się z odwłoka samicy. Po wytworzeniu wszystkich jaj ooteka jest wysunięta z odwłoka jeszcze przez jakiś czas, by stwardniała, po tym czasie samica wciąga ją z powrotem do jamy ciała i następuje inkubacja.
Wylęg karaczana szarego
Po 5-6 tygodniach od wytworzenia ooteki zaczynają kluć się młode karaczany szare, które mają ok. pół centymetra – tuż po wykluciu są białe. Z biegiem czasu, kiedy pancerz karaczana będzie twardnieć, kolor będzie ciemnieć aż do brązowego. Wylęg karaczana szarego od razu po wykluciu jest gotowy do żerowania.
Jak powinna wyglądać dieta karaczana szarego?
Karaczan szary jest wszystkożerny, ale pokarm powinniśmy dobierać rozważnie – w końcu to co zje owad, zje później także owadożerny pupil.
Absolutna podstawa, która powinna być na stałe to pokarm pochodzenia zbożowego – płatki owsiane, otręby, ziarna, śruta zbożowa.
Karaczan szary powinien także jeść owoce i warzywa, które dostarczą mu substancji odżywczych i jednocześnie będą źródłem wody. Nie musimy wówczas stosować hydrożelu ani wody.
Owoce, które możemy podawać to m.in. jabłka, śliwki, gruszki, banany.
Z warzyw dobrym wyborem będzie marchew, ogórek, buraki, pietruszka, kapusta, cukinia, seler, rzodkiew, dynia, rzepa.
Generalnie im twardsze warzywa i owoce tym dłuższy termin przydatności, zanim zaczną się psuć. Najlepiej wybierać takie warzywa i owoce, które są po prostu tanie i łatwo dostępne w większości sklepów spożywczych – ja wykorzystuję jabłko, marchew i buraki, które dość często można kupić w promocji. Wielu hodowców korzysta także z uprzejmości warzywniaków, które na koniec dnia wyrzucają resztki owoców, warzyw i liści – dla owadów będzie to również doskonały pokarm. Jeśli owady nie będą mieć dostępu do pożywienia, może nasilić się kanibalizm w stadzie.
Źródłem białka może być na przykład sucha karma dla psów i kotów albo pokarm dla rybek – nie w jakichś dużych ilościach, bo duża ilość niezjedzonego pokarmu może prowadzić do rozwoju roztoczy. Choć owad mógłby także spożywać surowe mięso, musimy pamiętać, że przy wyższej temperaturze może ono gnić w przypadku niewystarczająco szybkiego zjedzenia przez karaczany.
Przeczytaj także: Co jedzą karaczany? Spis pokarmów, które możesz podawać karaczanom w swojej hodowli
Warunki hodowlane karaczana szarego - co przygotować?
W tym punkcie opowiemy sobie więcej o warunkach hodowlanych, które powinniśmy zapewnić karaczanom szarym. Znajdziesz tu informacje dotyczące pojemnika, podłoża, ogrzewania i wilgotności.
Jak powinien wyglądać pojemnik hodowlany?
Pojemnik do hodowli karaczana szarego powinien być przede wszystkim wysoki. Karaczan szary dość sprawnie porusza się po pionowych powierzchniach, a każda chropowatość struktury po której chodzi zapewnia mu przyczepność. Z tego też powodu pojemnik powinien być gładki i bez zarysowań.
Jako pojemnik do hodowli karaczana może posłużyć plastikowe pudło o wymiarach, które będą odpowiadać wielkości hodowli. Dla 3-4 tysięcy dorosłych osobników wystarczające będzie pudło o wymiarach 60x40x40 cm. Jeśli planujemy trzymać mniejszą populację, możemy pomniejszać proporcje pudła.
Dla zwiększenia przestrzeni życiowej, warto wstawić do środka wytłoczki ustawione pionowo. Powinny one być świeże i nieużywane, ponieważ takie, w których wcześniej były jaja mogą mieć na sobie drobnoustroje takie jak salmonella, które przeniosą się na hodowlę, a w następnej kolejności na zwierzęta, które będziemy karmić karaczanami. 50 sztuk nowych wytłoczek kupionych na Allegro to jakieś 30 zł, a w ten sposób zapewnimy sobie zapas na długi czas oraz bezpieczeństwo.
Górne wewnętrzne brzegi pudła można posmarować wazeliną, co uniemożliwi ucieczkę karaczanom i ograniczy ich przyczepność do powierzchni. Kiedy będą próbowały uciec ich nogi będą po prostu ślizgać się po tłustej powierzchni i nie wydostaną się.
Jeśli chcemy użyć pokrywy, powinniśmy wybrać taką, która będzie zbudowana z gęstej siatki i zapewni wentylację. Zdecydowanie nie należy używać pokrywy, która będzie zabudowana i całkowicie uniemożliwi wymianę powietrza – będzie to prowadzić do przegrzania lub powstawania nadmiernej wilgoci, którą owady źle znoszą i zaczną padać.
W mojej hodowli nie stosuję pokrywy – górne ścianki pudła od wewnątrz smaruję wazeliną. Warstwa nie musi być gruba, ale sama powierzchnia smarowania licząc od górnej krawędzi powinna wynosić jakieś 3-5 cm. Warto doglądać co jakiś czas czy cały obszar górnej krawędzi jest szczelnie posmarowany i jeśli zauważymy wyschnięte lub puste miejsca, należy ponownie je posmarować.
Czy karaczany szare muszą mieć podłoże?
Karaczany szare nie muszą mieć w pojemniku hodowlanym żadnego podłoża, mogą być chowane na gołym plastiku (szczególnie kiedy mamy w nim umieszczone wytłoczki), wówczas będzie nam łatwiej utrzymać czystość i sprzątać zbiornik.
Płatki owsiane lub inne suche produkty pochodzenia zbożowego, mogą być w osobnym pojemniku. Karaczany nie zakopują się w podłożu, nie potrzebują go też w procesie rozmnażania, więc takie rozwiązanie będzie praktyczniejsze.
Jak ogrzewać hodowlę karaczana szarego? Temperatura
W domowej hodowli karaczany szare wymagają dodatkowego ogrzewania, ponieważ preferują wyższe temperatury, które jednocześnie pobudzają je do wzrostu i rozmnażania. Karaczany szare tolerują szeroki zakres temperatur między 20 a 30 stopni, więc temperatura pokojowa będzie odpowiednia. Owady są w stanie przetrwać także w niższych temperaturach, ale wówczas ich metabolizm spowalnia. Jeśli planujemy rozmnażać karaczany, powinniśmy zamontować poza zbiornikiem matę grzewczą z termostatem, która będzie mieć ustawioną temperaturę 30 stopni.
Mata powinna grzać cały czas – nie wyłączamy jej na noc, pracuje 24 godziny na dobę. Umieszczamy ją pod zbiornikiem hodowlanym albo na jednej ze ścianek na zewnątrz.
Wilgotność w hodowli karaczana szarego
Karaczany szare nie wymagają zapewniania dodatkowej wilgotności ponad tę, która panuje na zewnątrz. Nadmierna wilgotność nie jest dla nich zdrowa i może powodować wymieranie populacji.
Jaka jest cena karaczanów szarych kupionych w hodowli?
Cena karaczana szarego jest dość niska i na tle innych owadów karmowych wypada całkiem korzystnie. Ostateczna cena zależy od kupowanej ilości – generalnie przy większych zamówieniach można uzyskać upusty. Niewiele hodowli owadów podejmuje się hodowania karaczana szarego, więc najczęściej otrzymamy go na Allegro.
Karaczan szary jest sprzedawany na sztuki (czasami można też napotkać oferty, gdzie jest sprzedawany na litry), a jego cena kształtuje się następująco:
Ilość karaczana szarego | Cena karaczana szarego |
| 50 osobników | 6-10 zł |
| 100 osobników | ok. 14 zł |
| 200 osobników | 17-20 zł |
| 300 osobników | ok. 30 zł |
| 500 osobników | 40-45 zł |
| 1000 osobników | ok. 70 zł |
| 3000 osobników | ok. 180 zł |
Karaczan szary jako pokarm – które zwierzęta mogą go jeść?
Karaczan szary może stanowić podstawę diety dla wielu gatunków zwierząt egzotycznych, które w swoim menu wymagają żywego pokarmu. Owady dostarczą im niezbędnego białka, które jest składnikiem budulcowym. Poniżej znajdziesz kilka przykładów zwierząt, którym możesz podawać karaczana szarego:
Agamy brodate i legwany zielone
Agamy brodate i legwany zielone to gatunki egzotycznych jaszczurek, które pochodzą z Australii i Ameryki Południowej. W codziennej diecie powinny mieć zapewnione żywe owady karmowe. Karaczan szary może stanowić podstawę diety dla tych jaszczurek. Warto jedynie dobierać wielkość owada do wielkości jaszczurki i młodym podawać wylęg lub młode osobniki karaczanów szarych, a dużym jaszczurkom dorosłą formę owada.
Ptaszniki
Ptaszniki to kolejna grupa zwierząt, która żywi się owadami. Choć hodowcy pająków dużo częściej podają im do jedzenia mącznika młynarka, karaczan szary również dostarczy im niezbędnych składników pokarmowych. Podobnie jak w przypadku jaszczurek, warto dobierać wielkość owada do wielkości pająka.
Gekony
Gekony orzęsione i gekony lamparcie mogą w codziennej diecie żywić się karaczanem szarym. Warto jednak podawać je pojedynczo, ponieważ owad z łatwością ucieknie ze źle zabezpieczonej miski. Szczególnie gekon orzęsiony może być nieco niezdarny, więc najlepiej kupić dużą miskę z wysokimi brzegami zagiętymi do środka pod odpowiednim kątem.
Modliszki i pluskwiaki
Modliszki i pluskwiaki to gatunki mięsożernych owadów, które żywią się innymi owadami. Jeśli podamy karaczana odpowiedniego rozmiaru bez problemu poradzą sobie ze schwytaniem i zjedzeniem karaczana szarego.
Kanarki, amadyny, papugi
Ptaki ozdobne takie jak kanarki, amadyny wspaniałe oraz papugi mogą również żywić się owadami, które wzbogacą ich codzienną dietę o dodatkowe źródło białka. Jest to szczególnie istotne w trakcie i po okresach lęgowych.
Myszy i szczury
Myszy i szczury to kolejna grupa zwierząt, które mogą jeść karaczana szarego. Choć nie wszystkie osobniki będą zainteresowane spożyciem owada, samice, które są w trakcie lub po ciąży chętnie się na nie skuszą, by zapewnić sobie składniki odżywcze.
Skontaktuj się
Chcesz podzielić się swoimi doświadczeniami lub nawiązać współpracę? A może potrzebujesz wskazówek jak rozpocząć własną hodowlę owadów karmowych? Skontaktuj się z nami!