Ooteka to specjalna kapsuła, która jest wypełniona jajami karaczana. Zapewnia ona ochronę rozwijającym się młodym przed wysychaniem, uszkodzeniami mechanicznymi oraz atakami drapieżników. W hodowli owadów karmowych warto znać budowę i znaczenie ooteki, ponieważ pozwoli to lepiej zarządzać rozrodem karaczanów.
Czym jest ooteka karaczana?
Ooteka karaczana to wydłużona, twarda kapsuła, którą samice formują z wydzieliny gruczołów dodatkowych. Substancja ta szybko twardnieje na powietrzu, tworząc solidną osłonę dla rozwijających się jaj. Wewnątrz ooteki znajdują się rzędy drobnych komór, z których każda zawiera jedno jajo. Proces tworzenia ooteki rozpoczyna się tuż po zapłodnieniu i trwa zwykle od kilku godzin do kilku dni, w zależności od gatunku i warunków środowiskowych. W przypadku niektórych gatunków karaczanów, samica przez pewien czas nosi ootekę wystającą z odwłoka, zanim bezpiecznie ją odłoży lub zatrzyma do momentu wyklucia się młodych. Jest to tzw. wietrzenie ooteki, które ma sprawić, by kapsuła stwardniała.
Warto wiedzieć, że jajożyworodne gatunki, takie jak np. karaczan szary lub karaczan argentyński noszą ootekę w jamie ciała aż do wyklucia młodych, z kolei inne gatunki, np. karaczan turecki wypuszczają ootekę na zewnątrz i młode klują się poza organizmem matki.
Jak postępować z ootekami w hodowli karaczanów?
W przypadku gatunków jajożyworodnych nie musimy robić nic – ooteka pozostanie przy samicy aż do momentu wyklucia, ponieważ naturalnie utrzymuje ona optymalne warunki wilgotności.
Jeśli jednak samica złoży ootekę na podłożu, warto delikatnie ją przenieść do osobnego pojemnika inkubacyjnego. Taki pojemnik powinien mieć zapewnioną wysoką, ale nie przesadną wilgotność (około 60–70%) oraz stałą temperaturę w granicach 28–30°C. Ooteki należy układać na lekko wilgotnym podłożu, np. na torfie i unikać bezpośredniego zalewania wodą. Ważne jest także, aby nie dotykać ooteki zbyt często – każde uszkodzenie może obniżyć szanse na wyklucie się zdrowych larw. Najczęstsze błędy to przesuszenie ooteki, pozostawienie jej w zbyt suchym terrarium lub mechaniczne uszkodzenie podczas przenoszenia.
Jeśli inkubacja będzie właściwa, młode opuszczą ootekę przez szew i rozpoczynają żerowanie.
Które gatunki karaczanów są jajożyworodne?
Gatunki jajożyworodne, to takie, które inkubują ootekę w jamie swojego ciała. Przy takiej formie inkubacji nie musimy robić nic – rozród będzie odbywać się samoistnie. Jeśli zauważymy że samica wystawiła ootekę z odwłoka, pod żadnych pozorem nie powinniśmy jej ruszać – zwierzę wie co robi! Po zaschnięciu ooteka zostanie zassana z powrotem do ciała. Jeśli zauważyliśmy że ooteka wypadła całkowicie i opuściła ciało samicy, to prawdopodobnie nie uda się jej inkubować.
Gatunki jajożyrowodne to:
- karaczan szary,
- karaczan argentyński,
- karaczan madagaskarski,
- karaczan zielony.
Które gatunki karaczanów są jajorodne?
Gatunki jajorodne, po wyprodukowaniu ooteki wypuszczają ją całkowicie z ciała i jest ona inkubowana na zewnątrz. W takiej sytuacji możemy ją pozostawić w pojemniku hodowlanym, jeśli mamy dobrą wilgotność i temperaturę, ale jeśli chcemy mieć wyższy sukces rozrodczy, warto ją wyjąć i inkubować w osobnym pojemniku z wilgotnym wermikulitem w temperaturze 28-30 stopni.
Gatunek jajorodny to karaczan turecki.
Pamiętam jak na początku hodowli myślałem że to wnętrzności wychodzą owadowi i dzieje się coś złego, a to po prostu samica wietrzyła ootekę. 🙂