Karaczan madagaskarski
Gromphadorhina portentosa
Poradnik poświęcony hodowli karaczana madagaskarskiego
Karaczan madagaskarski (Gromphadorhina portentosa) to największy gatunek karaczana, który jest wykorzystywany jako karmówka. Z uwagi na swoje rozmiary, jest niekiedy trzymany po prostu jako zwierzę terrarystyczne. W tekście znajdziesz informacje dotyczące wyglądu, trybu życia i hodowli karaczana madagaskarskiego. Znajdziesz także opis rozmnażania, dowiesz się co je karaczan madagaskarski oraz jak powinny wyglądać warunki w pojemniku hodowlanym.
Obszar występowania karaczana madagaskarskiego
Naturalnym obszarem występowania karaczana madagaskarskiego jest wyspa Madagaskar znajdująca się na Południowo-Wschodnim wybrzeżu Afryki i jest to jedyne miejsce na świecie, gdzie można go napotkać w naturalnym środowisku.
Głównie występują w tropikalnych lasach deszczowych i żyją w suchej ściółce na dnie lasu wśród kłód i gnijących częściach roślin.
Ich główny okres aktywności przypada na noc i wtedy najintensywniej przeczesują teren w poszukiwaniu pokarmu. Żywią się rozkładającym się materiałem roślinnym, w tym owocami, zjadają także szczątki martwych zwierząt oraz inne mniejsze owady.
Z uwagi na swoje rozmiary, karaczany madagaskarskie stanowią pokarm dla innych zwierząt, takich jak lemury, ptaki i jaszczurki.
Karaczany madagaskarskie są owadami żyjącymi w grupach – wówczas czują się najbezpieczniej.
Systematyka karaczana madagaskarskiego |
|
Karaczan madagaskarski - opis wyglądu
Karaczan madagaskarski jest jednym z największych karaczanów dostępnych w hodowli. Dorosły osobnik osiąga długość od 5 do 8 centymetrów.
Karaczan madagaskarski ma segmentową budowę ciała i posiada parę czułek oraz 3 pary odnóży z drobnymi haczykami, które pozwalają owadowi wspinać się po gładkich powierzchniach. Jego kolor jest brązowo-czarny, choć na różnych etapach wzrostu kolor może mieć zmienne nasycenie. Ciało owada jest spłaszczone i owalne.
To co charakterystyczne dla karaczana madagaskarskiego, to syczenie w sytuacjach stresujących, którego zadaniem jest odstraszanie drapieżników. Od tego też pochodzi angielska nazwa karaczana madagaskarskiego – Madagascar hissing cockroach.
U dorosłych samców oprócz syczenia odstraszającego można jeszcze wyróżnić syczenie wabiące, którego zadaniem jest przyciąganie samic oraz syczenie bojowe, które towarzyszy walkom samców, które mają ustalić hierarchię w stadzie.
Karaczany madagaskarskie mają bardzo twardy i połyskujący pancerz chitynowy, który chroni narządy wewnętrzne przed obrażeniami mechanicznymi.
Karaczan madagaskarski, podobnie jak inne gatunki karaczanów przechodzi regularnie linienie w okresie wzrostu. Tuż po wylinieniu jego skóra będzie kremowobiała i miękka – z czasem nowy pancerz będzie twardniał i ciemniał do standardowego koloru.
Dymorfizm płciowy karaczana madagaskarskiego
Rozróżnienie płci u karaczana madagaskarskiego jest możliwe do rozpoznania po kilku cechach:
- przedplecze – u samic jest gładkie i wypukłe. U samców występują na nim rogowe wyrostki lub charakterystyczna półksiężycowata listwa.
- końcówka odwłoka – samice mają duży zrośnięty ostatni segment. U samców ostatnie sternity (segmenty) odwłoka mają typowy standardowy i równy układ, a ostatni sternit jest mały.
Rozmnażanie karaczana madagaskarskiego
Karaczan madagaskarski jest gatunkiem jajożyworodnym. Oznacza to, że jaja skupione w ootece są inkubowane wewnątrz organizmu samicy i dopiero podczas klucia opuszczają ciało matki. Okres godowy trwa cały czas, więc możemy rozmnażać karaczana o każdej porze roku. Najważniejsze, by dostarczyć odpowiednio wysoką temperaturę, by pobudzić je do kopulacji – powinna ona mieścić się w przedziale 30-33 stopni. By ją uzyskać, powinniśmy zamontować matę grzewczą z termostatem (poza pojemnikiem) i ustawić pożądaną temperaturę. Jeśli dorosłe karaczany nie rozmnażają się, może to oznaczać, że temperatura jest zbyt niska.
Warto też zadbać o wyższą wilgotność, na poziomie ok 80%. W tym celu wystarczy raz dziennie spryskać wnętrze zbiornika hodowlanego, tak by było wilgotno, ale jednocześnie nie zbyt mokro.
Samiec, który napotka samicę rozpoczyna rytuał godowy, który może wyglądać jak walka, ale w rzeczywistości nią nie jest. Samiec z samicą prowadzą swoistą „walkę” czułkami, która może przypominać szermierkę, następnie samica delikatnie dotyka samca czułkami. Samiec zaczyna chodzić wokół samicy delikatnie i również delikatnie dotyka ją czułkami, dodatkowo lekko posykując, dochodzi również do pocierania ciałami. Następnie samiec podnosi odwłok, próbuje zajść samicę od tyłu i dochodzi do kopulacji, podczas którego owady łączą się odwłokami. W takiej pozycji pozostają przez ok. pół godziny.
Jeśli samica jest w ciąży, możemy to rozpoznać po kilku cechach:
- brzuch samicy jest wyraźnie spuchnięty,
- egzoszkielet samicy jest rozciągnięty, a nogi są rozstawione szerzej niż u samicy, która nie jest w ciąży,
- żuwaczki przekształcają się w aparat przypominający szczypce,
- samica przestaje syczeć i staje się bardziej agresywna w przypadku zagrożenia (może gryźć w samoobronie).
Ootekę, w której mieszczą się jaja możemy zaobserwować w trakcie ciąży, kiedy samica będzie wysuwać ją z odwłoka, aby powietrze osuszyło obudowę jaj. Samica nosi ootekę ok. 2 miesięcy, a po tym czasie następuje klucie młodych wewnątrz jej ciała i maluchy opuszczają jaja przez odwłok matki. W jednym miocie może wykluć się od 20 do 60 młodych, które po narodzinach trzymają się blisko matki, która w pierwszych tygodniach będzie je ochraniać i oprowadzać. Młode bezpośrednio po narodzeniu mają biały kolor i wyraźnie widoczną parę czarnych oczu, z biegiem czasu chitynowy pancerz twardnieje i ściemnieje.
Jednej samicy najczęściej udaje się w ciągu roku wyprowadzić do 3 lęgów.
Wylęg karaczana madagaskarskiego
Wylęg karaczana madagaskarskiego ma około 5–6 mm długości, młode karaczany są kremowobiałe, niemal przezroczyste. W ciągu kilku godzin ich pancerzyk ciemnieje, przyjmując typowy brązowawy odcień. Młode karaczany madagaskarskie są stosunkowo powolne i od razu szukają kryjówek. W odróżnieniu od innych karaczanów, nie są bardzo szybkie, co ułatwia ich kontrolowanie w hodowli. W warunkach domowej hodowli można zauważyć, że młode często pozostają blisko dorosłych przez pierwsze dni po porodzie, co przypomina nieco zachowania społeczne – choć nie są to owady opiekuńcze.
Pożywienie karaczana madagaskarskiego
Karaczany madagaskarskie, podobnie jak inne gatunki karaczanów są wszystkożerne, jednak trzeba zachować pewne zasady dotyczące komponowania ich diety
Powinna ona składać się z 3 elementów:
- suchy pokarm zbożowy – możemy wykorzystać płatki zbożowe dostępne w każdym sklepie spożywczym. Mogą to być także inne produkty zbożowe, takie jak otręby, ziarna, śruta zbożowa. Suchy pokarm zbożowy może stanowić również podłoże, a jeśli będzie nam wygodniej, możemy umieścić go w osobnym pojemniczku, który włożymy do pojemnika hodowlanego
- warzywa i owoce – dostarczą witamin, minerałów oraz będą także źródłem wody. W mojej hodowli najczęściej stosuję marchew, buraki i jabłka, ale lista warzyw i owoców jest bardzo długa i możemy także podawać śliwki, gruszki, banany, brzoskwinie, winogrona, kiwi, ananasa, maliny, truskawki, arbuza. Z warzyw możemy wykorzystać ponadto pietruszkę, kapustę, cukinię, seler, rzodkiew, dynię, rzepę, kalafior. Należy jednak pamiętać, by nie zostawiać ich w dużych ilościach, bo gnicie może doprowadzić do rozwoju pleśni i drobnoustrojów. Karaczany madagaskarskie lubią czyste środowisko, w którym żyją i raczej nie spożywają gnijącego pokarmu.
- białko – dostarczymy je podając suchą karmę dla kotów i psów. Warto sprawdzić na etykiecie karmy jaka jest zawartość białka i wybierać tę, która ma najwyższą wartość.
Przeczytaj także: Co jedzą karaczany? Spis pokarmów, które możesz podawać karaczanom w swojej hodowli
Przygotowanie do hodowli karaczana madagaskarskiego
Plastikowe pudło z odpowiednią wentylacją
Do hodowli karaczana madagaskarskiego wykorzystuje się duże plastikowe pudła, które są dość powszechnie dostępne w sklepach z artykułami budowlanymi lub do domu. Rozmiar pudła powinniśmy dobierać do wielkości populacji, którą planujemy hodować. Niezależnie od rozmiaru, pudło powinno być wysokie, ponieważ karaczany umieją wspinać się po pionowych powierzchniach. Biorąc pod uwagę rozmiar karaczana, niekiedy potrafi on nawet unieść pokrywę, prześlizgnąć się przez szczelinę i uciec.
Dla małej hodowli karaczana madagaskarskiego wystarczające będzie pudło o wymiarach 60x40x40 cm. Do środka warto wstawić pionowo ułożone wytłaczanki do jaj – w ten sposób zwiększymy powierzchnię życiową hodowli. Powinny one być świeże i nieużywane, wówczas będziemy mieć pewność, że nie znajdują się na nich drobnoustroje. Świeże wytłoczki można kupić w dobrej cenie np. na Allegro.
W pudle powinna być odpowiednia wentylacja, z tego też względu powinniśmy zastosować pokrywę z siatki o drobnych oczkach albo zostawić górę odkrytą, a wewnętrzne brzegi na górze pojemnika (ok. 4-5 cm) posmarować wazelinę. W ten sposób owad będzie tracił na danej wysokości przyczepność i nie zdoła uciec.
Podłoże do hodowli karaczana madagaskarskiego
Jako podłoże możemy zastosować płatki owsiane lub inne suche produkty pochodzenia zbożowego. Jeśli trzymamy owada jako zwierzę domowe, możemy wysypać dno mieszanką torfu i włókna kokosowego, ale w warunkach hodowlanych wystarczą płatki owsiane, które jednocześnie będą pokarmem dla karaczanów madagaskarskich. Wystarczy cienka warstwa o wysokości 1 cm, która przykryje dno zbiornika.
Ogrzewanie i optymalna temperatura dla karaczana madagaskarskiego
Karaczany madagaskarskie mogą być trzymane w temperaturze o szerokiej rozpiętości pomiędzy 20 a 33 stopni, ale przy niższym zakresie poniżej 25 stopni ich zdolności reprodukcyjne będą spadać i niechętnie będzie dochodzić do rozmnażania. Najlepiej utrzymywać temperaturę w granicach 30-33 stopni, wówczas zapewnimy sobie stałą reprodukcję. Temperaturę najlepiej utrzymać wykorzystując matę grzewczą z termostatem, którą montujemy poza pojemnikiem hodowlanym na ściance lub dnie takiego zbiornika. Ciepło, które mata będzie wytwarzać będzie przenikać do pojemnika z karaczanami madagaskarskimi.
Zapewnij wyższą wilgotność
Wilgotność w pojemniku z karaczanami madagaskarskimi powinna być stosunkowo wysoka, na poziomie 50-80 procent. Najlepiej ją uzyskać, spryskując ścianki wodą ra dziennie. Należy pamiętać jednocześnie by nie doprowadzić do przemoczenia.
Cena karaczanów madagaskarskich
Karaczan madagaskarski jest sprzedawany na sztuki, a przy zakupie większej ilości można uzyskać lepszą cenę. Wiele też zależy od tego czy będziemy kupować wylęg czy dorosłe owady.
W tabeli poniżej zebraliśmy informacje, ile zapłacisz przy określonej ilości osobników:
Ilość karaczana madagaskarskiego | Cena karaczana madagaskarskiego |
1 osobnik | 1,50-3 zł |
5 osobników | 10-12 zł |
10 osobników | 15-30 zł |
50 osobników | 70-90 zł |
100 osobników | 150-180 zł |
Jakie zwierzęta mogą żywić się karaczanem madagaskarskim?
Karaczan madagaskarski, choć ma twardy chitynowy pancerz, z uwagi na swoje rozmiary jest stosowany jako karmówka dla większych zwierząt terrarystycznych i egzotycznych.
Agamy brodate
Karmienie agamy brodatej na co dzień karaczanem madagaskarskim byłoby dość kosztowne, więc raczej należy traktować owada jako smakołyk. Poza tym owad posiada dość twardy pancerz chitynowy, który w nadmiarze mógłby doprowadzić nawet do zaczopowania.
Legwany
Legwan zielony to duża jaszczurka, która wymaga równie dużego pokarmu. Podawanie w diecie karaczana madagaskarskiego dostarczy odpowiednią ilość białka.
Gekony orzęsione
Choć gekon orzęsiony nie poradzi sobie ze zjedzeniem dorosłego karaczana madagaskarskiego, dla urozmaicenia diety możemy mu podawać młode karaczany, które rozmiarem będą dopasowane do wielkości gekona.
Teju argentyński
Teju argentyński to kolejna duża jaszczurka, która ma duże zapotrzebowanie na pokarm zwierzęcy. Karaczan madagaskarski to jeden z największych owadów karmowych, więc możemy go podawać gadowi.
Gryzonie
Myszy i szczury w ramach przekąsek mogą otrzymywać owady karmowe, a karaczan madagaskarski będzie odpowiednim pokarmem.
Skontaktuj się
Chcesz podzielić się swoimi doświadczeniami lub nawiązać współpracę? A może potrzebujesz wskazówek jak rozpocząć własną hodowlę owadów karmowych? Skontaktuj się z nami!