Karaczan argentyński (dubia)
Blaptica dubia
Poradnik poświęcony hodowli karaczana argentyńskiego (dubii)
Karaczan argentyński (Blaptica dubia) znany szerzej jako dubia jest jednym z najczęściej hodowanych owadów karmowych w terrarystyce. Zawdzięcza to przede wszystkim swojemu spokojowi, ponieważ rzadko kiedy ucieka z pojemnika hodowlanego, dlatego jest szczególnie polecany osobom, które nie mogą przemóc strachu przed owadami. Oprócz tego dobrze rozmnaża się w warunkach domowych, pod warunkiem że zapewnimy im właściwy pokarm i odpowiednio urządzony pojemnik. Przeczytaj tekst i dowiedz się jak samodzielnie poprowadzić hodowlę dubii.
Hodowla dubii - w skrócie dla leniuchów
Jeśli nie chcesz czytać całego tekstu, w tabeli poniżej umieściłem najważniejsze informacje potrzebne do hodowli dubii:
| Informacja | Opis |
|---|---|
| Długość dorosłego osobnika | Do 5 cm |
| Miejsce hodowli | Wysokie plastikowe pudło z wentylowaną pokrywą lub brzegami posmarowanymi wazeliną |
| Wielkość pojemnika | 60x40x40 cm dla 1-2 tys. osobników |
| Wyposażenie pojemnika | Pionowo ułożone nieużywane wytłoczki do jaj, pojemniczek na suchy pokarm |
| Podłoże | Nie jest konieczne |
| Ogrzewanie i temperatura | 30-32 stopnie dla szybkiego rozrodu, dodatkowe dogrzewanie w postaci maty grzewczej, pracującej 24 godziny na dobę |
| Wilgotność | 40-60% |
| Pokarm | Płatki owsiane, sucha karma dla psów lub kotów, twarde warzywa i owoce |
| Rozmnażanie | Nie wymaga naszej ingerencji, samice są jajożyworodne |
Gdzie spotkasz dubię w naturze?
Karaczan argentyński w naturze występuje na terenie Ameryki Południowej. Jego liczne populacje można napotkać w następujących krajach:
- Brazylia,
- Argentyna,
- Urugwaj,
- Kostaryka.
Karaczany głównie żyją w ściółce na dnie lasu wśród kłód i gnijących częściach roślin.
Ich główny okres aktywności przypada na noc i wtedy najintensywniej przeczesują teren w poszukiwaniu pokarmu. Żywią się rozkładającym się materiałem roślinnym, w tym owocami, zjadają także szczątki martwych organizmów.
Są to owady, które lubią się zakopywać w podłożu i żyją w grupach, które zapewniają im poczucie bezpieczeństwa.
Systematyka karaczana argentyńskiego |
|
Wygląd karaczana argentyńskiego
Karaczan argentyński jest owadem o średniej wielkości. Dorosłe osobniki osiągają długość od 4 do 5 cm. Dubia posiada wydłużone, spłaszczone ciało oraz trzy pary nóg.
Dorosłe karaczany argentyńskie charakteryzują się barwą od ciemnobrązowej do czarnej, z delikatnymi pomarańczowymi plamkami lub paskami, które czasem są widoczne tylko przy intensywnym świetle. Ubarwienie może się nieznacznie różnić w zależności od środowiska i diety konkretnej hodowli dubii.
Karaczan argentyński nie wspina się po gładkich, pionowych powierzchniach, z tego też względu jest tak powszechny jako karmówka, ponieważ ryzyko ucieczki z pojemnika hodowlanego jest niskie. Wzrost dubii następuje poprzez linienie, podczas którego owad zrzuca stary pancerz chitynowy. Bezpośrednio po linieniu karaczan jest biały, a jego nowy pancerz stopniowo twardnieje i nabiera właściwego koloru. Smukła budowa ciała umożliwia przemieszczanie się w wąskich przestrzeniach i przeciskanie się przez niewielkie szczeliny.
Osiągnięcie dorosłości zajmuje karaczanowi argentyńskiemu od 3 do 5 miesięcy, a ok. 2 miesiące po dorośnięciu samice mogą składać jaja. Samce dubii żyją ok. roku, natomiast samice nawet do 2 lat.
Jak odróżnić samicę od samca karaczana argentyńskiego?
Różnice pomiędzy dorosłym samcem i samicą karaczana argentyńskiego są łatwo dostrzegalne, więc rozróżnienie płci jest możliwe na pierwszy rzut oka.
Dorosłe samce są smuklejsze i posiadają w pełni rozwinięte skrzydła, które zakrywają całe ciało. Skrzydła te są zazwyczaj czarne, jaśniejsze u podstawy i na krawędziach. Przedplecze samców jest ciemne z jasnym obrzeżeniem.
Samice nie mają rozwiniętych skrzydeł; posiadają jedynie ich zawiązki w postaci małych, brunatnych kikutów. Ich przekształcone skrzydła przednie, stanowią około jedną czwartą długości ciała. Segmenty odwłoka u samic są przeważnie czarne z jasnymi smugami w przedniej i środkowej części, a przedplecze jest podobne do tego u samców.
Płeć możemy rozpoznać także po końcowych segmentach odwłoka patrząc od spodu. Samice mają duży zrośnięty ostatni segment. U samców ostatnie sternity (segmenty) odwłoka mają typowy standardowy i równy układ, a ostatni sternit jest mały.
Jak rozmnożyć karaczany argentyńskie?
Samica karaczana argentyńskiego osiąga gotowość do rozrodu ok. 5-7 miesiącach od wyklucia. Jedna samica w ciągu roku jest w stanie złożyć od 150 do 200 jaj. Jaja podobnie jak u innych karaczanów występują w formie ooteki – podłużnej kremowobiałej pastylki, w której są zgromadzone wszystkie jaja. Po zapłodnieniu samica może co jakiś czas wystawiać z odwłoka ootekę po to, by stwardniała pod wpływem warunków zewnętrznych. Dubia jest gatunkiem jajożyworodnym, co oznacza, że jaja są inkubowane w organizmie matki i klucie młodych również następuje w łonie matki.
Przygotowując kolonię początkową, dobrze zaopatrzyć się w co najmniej kilkadziesiąt dorosłych osobników dubii, spośród których większość będą stanowić samice. Jeśli np. kolonia początkowa składa się ze 100 osobników, to 70 z nich powinny stanowić samice, a 30 samce – wówczas zapewnimy sobie sukces reprodukcyjny, bo samce będą w stanie bez problemu pokryć wszystkie samice. Zbyt duża liczba samców może prowadzić do konkurowania o samice, czego skutkiem będą walki i wzajemne obgryzanie i odgryzanie różnych części ciała.
Wyższa temperatura pobudza karaczany do kopulacji, dlatego powinniśmy zastosować matę grzewczą, która będzie dawać temperaturę na poziomie 30-32 stopni. Należy jednak pamiętać, by temperatura nie była zbyt wysoka, bo doprowadzi to do przegrania organizmu karaczana i w rezultacie nastąpi śmierć.
Sama mata grzewcza może być ułożona na boku zbiornika hodowlanego (wówczas możemy ją przykleić taśmą klejącą) lub możemy ją umieścić pod pudłem w taki sposób, żeby nie pokrywała całej płaszczyzny dna, by zapewnić spektrum temperatur. W jednym i drugim przypadku mata powinna znajdować się na zewnątrz zbiornika. Dla bezpieczeństwa warto kupić matę grzewczą z termostatem i ustawić temperaturę na mieszczącą się w przedziale podanym wyżej.
Poza tym warunki na czas rozmnażania powinny być dokładnie takie same jak w codziennej hodowli i karaczany argentyńskie będą rozmnażać się bez problemu.
Wylęg karaczana argentyńskiego (dubii)
Karaczan argentyński jest gatunkiem żyworodnym – młode rozwijają się wewnątrz samicy. Po około 6–8 tygodniach samica rodzi od 20 do 40 w pełni samodzielnych osobników.
Nowo narodzone blaptica dubia są stosunkowo spokojne i mało ruchliwe, zwłaszcza w porównaniu do młodych karaczanów tureckich. Wylęg dubii ma początkowo jasny, kremowy kolor i przez kilka godzin po porodzie karaczany są dość ospałe, aż ich pancerzyk stwardnieje i ściemnieje do typowego koloru. Ten etap przejściowy sprawia, że młode są wrażliwe na przesuszenie – dlatego utrzymanie umiarkowanej wilgotności (50–60%) w pojemniku hodowlanym jest ważne.
Młode dubie szukają kryjówek i zwykle gromadzą się w ciemnych, osłoniętych miejscach – np. pod wytłoczkami czy kawałkami kory. Są raczej skryte i nie mają tendencji do wspinania się po gładkich powierzchniach, co czyni je łatwymi do kontrolowania w hodowli.
Nie są kanibalistyczne – mogą przebywać razem z dorosłymi bez ryzyka ataku. Samice po porodzie nie wykazują żadnej formy opieki, ale też nie zagrażają własnemu potomstwu. Młode szybko zaczynają żerować, szczególnie na miękkich owocach, warzywach i karmie roślinnej.
Dieta dubii - czym karmić owady?
Dieta karaczana argentyńskiego nie różni się od diety innych gatunków karaczanów, jest on wszystkożerny, więc w menu powinien znaleźć się pokarm pochodzenia zwierzęcego i roślinnego. Należy przy tym pamiętać, że pokarm podawany owadom powinien być również bezpieczny dla zwierząt które będą później spożywać karaczana argentyńskiego.
Pokarm dla dubii możemy podzielić na kilka grup:
- produkty zbożowe – otręby, ziarna, płatki owsiane, śruta zbożowa. Mogą to też być mieszanki różnych produktów zbożowych.
- warzywa i owoce – dostarczą one substancji odżywczych i wodę. Może to być np. marchew, jabłko, gruszka, buraki, ogórek, kapusta, cukinia, seler, rzodkiew, dynia.
- pokarm białkowy – jest ono składnikiem budulcowym oraz ogranicza kanibalizm. Najpraktyczniejsza jest sucha karma dla psów i kotów lub płatki dla rybek.
Owady powinny mieć stały dostęp do pożywienia – na stałe cały czas powinny być np. płatki owsiane i owoc lub warzywo, które owady będą w stanie zjeść w ciągu kilku dni. Jeśli zauważymy, że owoc lub warzywo zaczyna gnić, najlepiej je wyjąć i wyrzucić.
Przeczytaj także: Co jedzą karaczany? Spis pokarmów, które możesz podawać karaczanom w swojej hodowli
Jak hodować karaczany argentyńskie w domu?
Przygotuj odpowiedni pojemnik
Pojemnik do hodowli dubii powinien być wysoki, najłatwiej będzie wykorzystać plastikowe pudła, które są dostępne w większości sklepów budowlanych i wnętrzarskich. Choć karaczan argentyński nie umie poruszać się po pionowych gładkich powierzchniach tak jak karaczan szary oraz nie korzysta ze skrzydeł do lotu jak karaczan zielony, przy większej hodowli warto zapewnić im odpowiednio dużo przestrzeni życiowej. W pojemniku powinniśmy umieścić pionowo postawione wytłoczki do jaj, po których owady będą mogły chodzić. Pionowe ustawienie zapewni również czystość, bo wszystkie nieczystości i odpady będą spadać na dno zbiornika. Wytłoczki powinny być świeże i nieużywane, tak by zapobiec przeniesieniu zanieczyszczeń i drobnoustrojów, które mogą znajdować się na kurzych jajach. Najlepiej kupić większą ilość, np. na Allegro.
Dla hodowli liczącej 1-2 tysiące dorosłych osobników karaczana argentyńskiego wystarczające będzie pudło o wymiarach 60x40x40 cm.
Stosowanie pokrywy jest zbędne, a nawet niewskazane, bo w pudle powinna następować stała wymiana powietrza, więc odpowiednia wentylacja to właśnie brak pokrywy. Zapobiega to przegrzaniu karaczanów argentyńskich oraz nadmiernej wilgoci w pudle. Jeśli mimo to mamy obawy, to jako górną pokrywę możemy zastosować metalową siatkę o drobnych oczkach, lub przygotować wentylację grawitacyjną. By ją uzyskać wystarczy wkleić siatkę metalową o drobnych oczkach w pojemnik na jednym z boków na dole, a drugą siatkę wkleić w pokrywę (oczywiście uprzednio wycinając plastik w miejscu, gdzie chcemy wprawić siatkę).
Podłoże - czy jest konieczne?
Podłoże w pojemniku hodowlanym karaczana argentyńskiego nie jest konieczne. Dno pojemnika może być puste, a główną przestrzeń życiową i tak będą stanowić wytłoczki.
Dubia jest gatunkiem, który lubi zakopywać się w podłożu, więc stosowanie torfu lub włókna kokosowego utrudni nam prowadzenie hodowli, odławianie karaczanów oraz sprzątanie zbiornika. Podłoże nie jest konieczne do składania jaj, więc bez niego również będzie następować rozmnażanie.
Płatki owsiane lub inne suche produkty pochodzenia zbożowego mogą znajdować się osobnym pojemniku. Niektórzy stosują płatki owsiane jako podłoże i wówczas jest ono jednocześnie pokarmem, ale dla zachowania higienicznych warunków lepiej korzystać z osobnych pojemników.
Jaka temperatura powinna panować w hodowli?
Karaczany argentyńskie mogą żyć w temperaturze pokojowej mieszczącej się w przedziale 20-30 stopni, ale najbardziej optymalna dla ich życia i rozrodu jest temperatura 30-32 stopnie. Aby ją uzyskać powinniśmy wykorzystać matę grzewczą z termostatem, którą możemy przykleić do boku pudła na zewnątrz, lub stawiając pudło na macie. Ogrzewanie powinno być zapewnione 24 godziny na dobę.
Jaka wilgotność jest najlepsza dla dubii?
Wilgotność powinna być na poziomie 40-60%. Zbyt niska wartość może utrudniać owadom linienie, dodatkowo samice mogą odrzucać ootekę, a zbyt wysoka wilgotność sprzyja pleśnieniu pokarmu i rozwojowi drobnoustrojów. By uzyskać odpowiednią wilgotność, wystarczy pryskać ścianki zbiornika zraszacze.
Ile zapłacisz za dubię w hodowli owadów?
Dubia jest jednym z popularniejszych owadów karmowych, więc wiele hodowli oferuje ją w korzystnych cenach. Generalnie im więcej osobników zakupimy, tym korzystniejsza cena. Owada możemy kupić w różnych stadiach – zarówno wylęg nadający się do jedzenia dla małych zwierząt jak o dorosłe osobniki.
Cena dubii kształtuje się następująco:
Ilość karaczana argentyńskiego | Cena karaczana argentyńskiego |
| 10 osobników | 7-10 zł |
| 20 osobników | ok. 11 zł |
| 50 osobników | 15-22 zł |
| 100 osobników | 35-40 zł |
| 200 osobników | 60-80 zł |
| 300 osobników | 80-100 zł |
| 500 osobników | ok. 150 zł |
Dla jakich zwierząt dubia może stanowić pokarm?
Karaczan argentyński jest bogatym źródłem białka przy stosunkowo niskiej zawartości tłuszczu, co sprawia, że jest wykorzystywany jako pokarm dla zwierząt, w szczególności tych egzotycznych.
Agama brodata
Karaczan argentyński jest szczególnie popularny wśród posiadaczy agam brodatych, a to dlatego, że jest to jeden ze spokojniejszych owadów karmowych, który nie ucieka z miski. Dubia nie wspina się po pionowych powierzchniach, a co za tym idzie, ryzyko rozbiegnięcia się po terrarium lub domu jest minimalne.
Jeż afrykański
Jeż afrykański w swojej diecie powinien mieć również dostarczane białko. Dubia będzie doskonałym pokarmem, który urozmaici jadłospis ssaka.
Ptaszniki
Pająki, w tym ptaszniki żywią się owadami i drobnymi organizmami. Dubia będzie odpowiednim składnikiem diety.
Ptaki ozdobne
Wiele gatunków ptaków ozdobnych, np. amadyny, zeberki, kanarki, astryldy, papugi mogą oprócz ziaren spożywać również drobne owady, karaczan argentyński będzie dla nich atrakcyjnym i pożywnym smakołykiem.
Gekon orzęsiony
Gekon orzęsiony to kolejny gatunek jaszczurki, który w okresie wzrostu powinien zjadać odpowiednią porcję owadów. Dubia to bezpieczny gatunek, który nie powinien uciekać z miski.
Gekon lamparci
Choć wielu hodowców eublefarów lamparcich podaje im do jedzenia przede wszystkim mącznika młynarka, dubia będzie doskonałym urozmaiceniem diety gekona.
Skontaktuj się
Chcesz podzielić się swoimi doświadczeniami lub nawiązać współpracę? A może potrzebujesz wskazówek jak rozpocząć własną hodowlę owadów karmowych? Skontaktuj się z nami!